21 Eylül 2017
DOĞAYA UYUM SAĞLIYORUZ
Yedigöl ve Aksu Koruma Altında
"Yedigöl Regülatörü ve HES" ile "Aksu Regülatörü ve HES" projelerinin bulunduğu Yedigöl-Aksu Bölgesi, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü'nün koruması altında.
Yedigöl-Aksu Bölgesi, Erzurum İspir Verçenik Dağı Yaban Hayatı Geliştirme Sahası'nda yer alıyor. Yaban Hayatı Geliştirme Sahaları, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü'nün koruması altında ve Türkiye'nin 40 farklı ilinde toplam 79 adet Yaban Hayatı Geliştirme Sahası bulunuyor. Bu sahalardaki hayvanların tamamı koruma altında yaşamlarını sürdürüyor.

Projemizin yer aldığı Erzurum'da İspir Verçenik Dağı dışında 3 adet Yaban Hayatı Geliştirme Sahası daha var. Gelişme planı yapılmış olan Yaban Hayatı Geliştirme Sahaları'nda ancak gerekli şartlar yerine getirildiği ve Çevre ve Orman Bakanlığı onay verdiği takdirde enerji projelerine izin veriliyor. Bu projelerin dışında herhangi bir yapılaşmaya kesinlikle izin verilmiyor.

Üç Üniversiteden Rapor Alındı
Karadeniz Teknik Üniversitesi, Isparta Süleyman Demirel Üniversitesi ve Artvin Çoruh Üniversitesi'nden tesisin çevreye olan etkilerini en aza indirecek tedbirlerin belirlenmesi için rapor alındı.
 
Yedigöl-Aksu'da kurulacak santral için yol ve sondaj çalışmaları Haziran 2008'de başladı. Erzurum İl Çevre Orman Müdürlüğü yönetmelik gereğince, üç farklı üniversiteden, "Kurulacak tesisin çevre ve ekosisteme etkileri ve bu etkileri en aza indirecek tedbirler" hakkında rapor istendi. Karadeniz Teknik Üniversitesi, Isparta Süleyman Demirel Üniversitesi ve Artvin Çoruh Üniversitesi, Borusan EnBW Enerji'den Bakanlığın şartlarına uyacağını taahhüt etmesini istedi. Bu talep doğrultusunda 18 Mayıs 2009'da Borusan EnBW Enerji'nin imzaladığı taahhütnamede yer alan ve tamamı gerçekleştirilen şartlar şu şekilde:
  • Balık ve diğer su canlılarının santral sistemine girmesini engelleyecek önlemler alınması ve balık göçlerinin sürmesi için balık geçidi yapılması
  • İl Çevre ve Orman Müdürlüğü'nün belirlediği yerde Yaban Hayat Gözlem Kulesi inşa edilmesi
  • Tesislerin inşası ve işletilmesi sırasında bölgenin yaban hayvanları için kullanılacak şekilde projelendirilmesi ve restorasyonu
  • İnşa süreci sırasında akarsu dibinin yapısının bozulmaması için önlem alınması
  • Toz ve gürültüye karşı önlem alınması ve hayvanların çiftleşme ve doğum aylarında dikkatli çalışılması
  • Atıklarla ilgili gereken önlemlerin alınması
  • Yaban hayvanları için geçiş yolları yapılması
  • Sahaya ve yol kenarına gerekli uyarı levhalarının konulması
  • İnşa ve işletme faaliyetlerinin yaban hayatı üzerindeki etkisinin izlenmesi için tam zamanlı bir Orman Mühendisi / Yaban Hayatı Teknikeri'nin çalıştırılması ve bu kişiye gerekli tüm ekipmanın sağlanması
  • Yıllık 30.000 Dolar'lık bir fonun Borusan EnBW Enerji tarafından Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü'ne açılması ve bu kapsamda "Türkiye'de Yaban Hayatı" konulu fotoğraf yarışmasının sponsorluğu.

Can Suyu Miktarı Artırılıyor
Can Suyu nedir?
Can suyu, suyun santrale ulaşıncaya kadar kanallar içinden geçtiği bölgedeki susuzluğu önlemek ve bölgedeki ekosistemin yok olmasını engellemek amacıyla nehre bırakılması gereken suya verilen isimdir.
Can suyu miktarı üniversitelerce tespit edilen oranlar doğrultusunda %10'un üzerine çıkartıldı.
Aksu için Devlet Su İşleri ile imzaladığımız su kullanım anlaşmalarında nehre bırakılacak can suyu miktarı aylık %10 olarak belirlendi. Ancak üniversiteler tarafından hazırlanan raporlarda can suyu miktarının çok daha yüksek olması gerektiği belirtildi. Bu nedenle can suyu oranlarını doğal yaşamın etkilenmemesi için üniversite raporları doğrultusunda artırdık. İmzalanan taahhütnameler ile daha önce % 10 olan can suyu miktarı özellikle kurak mevsimlerde yükseltiliyor. Santraller operasyona geçtiğinde can suyu bırakılmaya başlanacak. Bırakılan can suyu DSİ tarafından günlük değerler alınarak kontrol edilecek.

Aşağıdaki tablo imzalanan Ek Taahhütname ile dereye bırakılacak can suyu oranı ile sulama ve balık çiftliğinde kullanılmak üzere ayrılan su miktarını göstermektedir:


Bırakılacak Can Suyu Oranları
Ocak
Şubat
Mart
Nisan
Mayıs
Haziran
Temmuz
Ağustos
Eylül
Ekim
Kasım
Aralık
Can Suyu %
10
10
10
20
30
30
20
15
10
10
15
15
Sulama Suyu lt/sn
-
-
-
-
8
27
48
40
12
-
-
-
Balık Çiftliği lt/sn
100
100
100
100
100
100
100
100
100
100
100
100
 


86 Bin Ağaç Doğaya Kazandırılıyor
Çevre ve Orman Bakanlığı'na aktarılan fonla yaklaşık 86 bin ağaç dikilmesine olanak sağlandı.

Hafriyat Toprağı Geri Dönüştürülüp Yeniden Kullanılıyor
Yapılan kazılardan çıkan yaklaşık 600.000 m³ hafriyat izin alınan bölgelere döküldü. Bu hafriyatın bir kısmı (yaklaşık 30.000 m³) konkasörde kırıldı ve beton üretiminde kullanılıyor.

Toz ve Gürültüye Karşı Önlem Alınıyor
  • Şantiye ve köy yolu sürekli olarak sulanıyor ve kaya kamyonları çalışırken branda çekiliyor.
Tünellerde yapılan patlatmalar işin ilk 1–2 ayından sonra, tünel girişlerinden yaklaşık 200 m içeri girilmesiyle beraber çalışmalar dışarıda gürültüye sebep olmadan tamamlanmıştır.
Tüm Atıklar Arıtılıyor

Şantiye sahasında ortaya çıkan katı, sıvı tüm atıklar yönetmelikler doğrultusunda etkisiz ve çevreye zararsız hale getiriliyor.
  • Sıvı atıklar, atık arıtma sisteminde kimyasal ve biyolojik arıtmaya tabi tutuluyor.
  • Katı atıklar, İspir Belediyesi ile yapılan sözleşmeye bağlı olarak belediye atık kamyonlarınca alınıyor.
  • Lastik ve makine yağı gibi kimyasal atıklar, lisanslı şirketlerce periyodik olarak şantiyeden alınıyor.
Şantiye Alanında Güvenlik
Şantiye alanı içinde kalan tüm bölgeye ve yol kenarlarına trafik kazalarını önleme amacıyla gerekli uyarı levhaları yerleştirildi.

Tünel Molozları Temizlendi
  • Tünelden çıkan malzemelerin izin alınmış olan yerler dışında dere yatağına yakın dökümünün olduğu birkaç bölge derhal temizlendi.
  • İzinsiz döküm yapılan yerlerde döküm alanları dere yatağından geriye çekildi ve üstlerine bitkisel toprak serildi.

 
Yaban Hayatı Koruyoruz

Çevre ve Orman Bakanlığı'na verilen taahhütnamenin şartları yerine getirildi ve getirilmeye devam ediliyor.
Tam Zamanlı Bir Yaban Hayatı Teknikeri Çalışıyor
İnşa ve işletme faaliyetlerinin yaban hayatı üzerindeki etkisinin izlenmesi için tam zamanlı bir Yaban Hayat Teknikeri, Eylül 2009'dan bu yana şantiyemiz ve yakın bölgesinde İl Çevre ve Orman Müdürlüğü'nün kontrolünde çalışıyor ve düzenli olarak rapor veriyor.

Balıkların Yaşamlarını Sürdürmeleri için Sıkı Tedbirler Alınıyor
Şantiyeden dereye akan sulara sık sık tahlil yapılıyor ve sular arıtıldıktan sonra dereye bırakılıyor.

Yedigöl Aksu Hidroelektrik Santrallerinin inşaat aşaması süresince dere üzerinde yapılması zorunlu su yapıları, dereye herhangi bir kimyasal etki yaratmayacak şekilde tasarlanmakta; bu kapsamda oluşabilecek etkilerin önlenmesi veya asgari düzeyde tutulmasına yönelik olarak çalışmalar yapılmaktadır. Bu kapsamda, oluşturulan çökeltim havuzları ve geçici iletim kanalları yoluyla, yapılan inşaat çalışmalarının deredeki sucul hayata engel olmayacak şekilde yürütmesi sağlanmaktadır. Buna ek olarak belirlenen dönemlerde, çeşitli noktalardan alınan su örnekleri resmi kurumlara analiz amacıyla gönderilmekte olup su kalitesinin düzenli olarak takip altında tutulması sağlamaktır.

 

Balıklar Rahatça Göç Ediyor

Suda yaşayan canlıların yaşam alanlarının korunması için alınan önlemler büyük bir titizlikle uygulanıyor.
  • Su ızgaraları istenmeyen cisimlerin girişini önlemek amacıyla 2 cm aralıklarla tasarlandı.
  • Balık göçlerinin gerçekleşmesini sağlamak amacıyla Yedigöl ve Aksu Regülatörleri'nde proje firması HPI tarafından balık geçitleri projelendirildi ve Yedigöl Regülatörü balık geçidinin inşaatı tamamlandı.
  • İnşaat süresince balık göçlerini kolaylaştırmak için Su Biyoloğu Aydın Akbulut tarafından hazırlanan rapora uygun olarak, geçici balık merdivenleri üretildi.

Yaban Hayat Gözlem Kulesi Tamamlanmak Üzere
Gözlem Kulesi için İl Çevre ve Orman Müdürlüğü'nden uygun yer talep edildi. Yerin ve teknik gereksinimlerin belirlenmesinin ardından gözlem kulesinin inşasına başlandı ve proje son hızla tamamlanmaya çalışılıyor.

Akarsu Dibinin Korunması İçin Önlemler Alınıyor
Yedigöl Regülatör ve Aksu Şalt Sahası inşaatı esnasında akarsu yatağına kısmi ve geçici bir müdahale yapıldı. Derivasyon amaçlı bu müdahale sadece 200 metrelik bir alanı kapsıyor. İnşaatın bitiminden hemen sonra akarsu yeniden eski yatağına verilecek.

Yaban Hayvanları İçin Geçiş Yolları Yapılıyor
Yaban hayvanları için belli yerlerde geçiş bölgeleri yapıldı. Ayrıca 1 Kasım 2010 tarihinde Çevre İl Müdürlüğü'nden gelen yetkililer bu yollara ek olarak yeni geçiş yerleri belirledi. Sonradan belirlenen yerler için projeler hazırlandı ve çalışmaya başlandı.
Copyright 2010© Tüm Hakları Saklıdır.